Moody’s obniża rating Polski z A2 do A3: Rekordowe wydatki na zbrojenia, obsługa długu i zderzenie megaprojektów z rynkiem

Werdykt z Nowego Jorku i reakcja Ministerstwa Finansów

Piątkowy komunikat agencji ratingowej Moody’s Investors Service zakończył wieloletni okres stabilnego utrzymywania polskiej oceny kredytowej na poziomie A2. Decyzja o obniżeniu ratingu do poziomu A3, połączona z podniesieniem perspektywy z negatywnej na stabilną, stała się przedmiotem ostrej debaty publicznej. Minister finansów Andrzej Domański natychmiast zorganizował briefing prasowy, na którym podkreślił, że fundamenty krajowej gospodarki pozostają nienaruszone, a sama decyzja nie powinna wywołać paniki na rynkach obligacji.

Kluczowym uzasadnieniem analityków z Wall Street nie było załamanie wpływów podatkowych czy recesja gospodarcza. Wręcz przeciwnie, opublikowane niemal równolegle dane Głównego Urzędu Statystycznego wykazały solidny, 4,3-procentowy wzrost produkcji przemysłowej w ujęciu rocznym. Przyczyną cięcia okazał się bezprecedensowy wzrost potrzeb pożyczkowych państwa, generowany przez jednoczesne finansowanie gigantycznych programów zbrojeniowych oraz kapitałochłonnych megainwestycji infrastrukturalnych.

Cena bezpieczeństwa: 5 procent PKB na obronność a koszt obsługi długu

Polska pozostaje niekwestionowanym liderem Sojuszu Północnoatlantyckiego pod względem odsetka PKB przeznaczanego na cele obronne, zbliżając się w 2026 roku do poziomu 5 procent. Finansowanie kontraktów na czołgi K2PL, myśliwce F-35, wyrzutnie Chunmoo oraz programy rakietowe wymagało utworzenia pozabudżetowych wehikułów finansowych, na czele z Funduszem Wsparcia Sił Zbrojnych. W warunkach globalnie podwyższonych stóp procentowych rentowność polskich dziesięcioletnich obligacji skarbowych oscyluje wokół 5,8 procent, co oznacza, że sam koszt rocznej obsługi długu publicznego przekracza 70 miliardów złotych.

Analitycy Moody’s zwrócili uwagę na fakt, że rosnące wydatki sztywne ograniczają przestrzeń fiskalną rządu w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych szoków makroekonomicznych. Każdy kolejny punkt bazowy rentowności długu przekłada się na konieczność redukcji innych wydatków prorozwojowych lub poszukiwania dodatkowych dochodów podatkowych.

Megaprojekty na cenzurowanym: Atom w Choczewie i CPK

Obniżenie ratingu stawia pod znakiem zapytania dotychczasowy model finansowania kluczowych inwestycji transformacji energetycznej. Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino (gmina Choczewo) realizowana przez spółkę Polskie Elektrownie Jądrowe wymaga zaangażowania setek miliardów złotych długu komercyjnego i wsparcia agencji kredytów eksportowych. Wyższy koszt pozyskania kapitału przez Skarb Państwa bezpośrednio rzutuje na docelowy koszt wytwarzania energii elektrycznej (LCOE) z bloków AP1000.

Podobne wyzwania stoją przed zarządcami Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz projektów szybkiej kolei. Zamiast tradycyjnej emisji obligacji gwarantowanych przez państwo, rząd zmuszony będzie do znacznie szerszego wykorzystania partnerstw publiczno-prywatnych (PPP) oraz kapitału funduszy emerytalnych i infrastrukturalnych z rejonu Zatoki Perskiej oraz Azji Wschodniej.

Stabilna perspektywa jako bufor bezpieczeństwa

Mimo degradacji do koszyka A3, analitycy rynkowi podkreślają wagę przyznania perspektywy stabilnej. Oznacza to, że Moody’s nie planuje dalszych cięć w horyzoncie najbliższych 18 miesięcy. Polska gospodarka wykazuje wyjątkową odporność eksportową, wysoki napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w sektorze centrów danych oraz dynamiczną absorpcję środków z Krajowego Planu Odbudowy. Jeśli rząd zdoła utrzymać tempo wzrostu PKB powyżej 3,5 procent, zaufanie rynków finansowych powinno powrócić szybciej, niż prognozują pesymiści.